Kiến trúc Chùa Việt Nam – Nét độc đáo trong văn hóa tâm linh Việt

Tôn giáo ở Việt Nam chủ yếu là: Khổng giáo, Đạo giáo (còn gọi là Lão giáo), Phật giáo và từ thế kỷ thứ XVI còn có thêm Thiên chúa giáo. Ngoài ra còn có một số các tôn giáo khác như đạo Hồi, đạo Tin lành, đạo Cao đài, đạo Hòa hảo.

• Những công trình tôn giáo ở Việt Nam có giá trị nghệ thuật truyền thống, mang nhiều đặc trưng tính dân tộc nhất là:
– Chùa – tháp (kiến trúc Phật giáo)

– Đền – miếu (Đạo giáo, Khổng giáo, tính ngưỡng dân gian)

– Đình làng (tín ngưỡng và kiến trúc dân gian)

– Lăng mộ (kiến trúc tín ngưỡng)

– Nhà thờ họ (kiến trúc tín ngưỡng dân gian)

• Chùa – Tháp

– Kiến trúc chùa tháp là cơ sở hoạt động và truyền bá Phật giáo. Trong chùa chủ yếu thờ Phật, song chùa ở Việt Nam có một số ngoài thờ Phật còn thờ thần (chùa Thầy – Hà Tây và chùa Láng – Hà Nội … thờ Từ Đạo Hạnh và Lý thần Tôn), thờ tam giáo (Phật – Lão – Khổng) thờ Trúc Lâm tam tổ…

• Bố cục mặt bằng của ngôi chùa đa số là:

– Chữ đinh (丁), bên ngoài rộng 5 gian, 7 gian…

– Chữ công (工), hay nội công ngoại quốc (trong là chữ 工, ngoài là chữ 口), cũng có chùa nội đinh, ngoại quốc như khối trung tâm chùa Láng – Hà Nội

– Chữ nhị (二), chữ tam (三) như chùa Tây Phương
– Hà Tây hoặc phức tạp hơn bao gồm một tổng thể nhiều công trình đơn lẻ, có hành lang hoặc tường vây bao kín

• Bố cục mặt bằng của ngôi chùa thường bao gồm:
– Tam quan

– Khu trung tâm điện thờ Phật (bao gồm tiền đường, thiên hương và thượng điện).

– Xung quanh chùa còn có hồ nước, phía trước có thể có gác chuông

– Một bộ phận kiến trúc quan trọng nữa của các khu chùa là tháp

• Tháp

– Tháp bắt nguồn từ kiến trúc Stupa của Ấn độ

– Tháp trong chùa ở Việt Nam dùng để tàng trữ xá lợi, hoặc kinh sách hay tượng phật

• Kiến trúc chùa – tháp ở Việt Nam cũng tương tự các loại hình kiến trúc tôn giáo – tín ngưỡng khác như: Đình, đền, miếu v.v… đa số là kết cấu gỗ, kết hợp các vật liệu địa phương khác như đá vân, đá ong, gạch nung, đá hộc.

• Hình thức kết cấu gỗ với phương thức cổ truyền: chồng rường, giá chiêm hoặc cải biên tùy quy mô của công trình cụ thể.

• Màu sắc và ánh sáng trong chùa – tháp ở Việt Nam được phối hợp với nhau cùng kiến trúc hòa thành một tổng thể thống nhất

• Màu vàng là màu chủ đạo trong nhà chùa, trong quan niệm cổ phương Đông là “hành thổ”, là trung tâm, màu của lý tưởng và cao quý.

• Những yếu tố ánh sáng, màu sắc trong không gian cao, sâu và tối cùng với hình ảnh mờ ảo của kiến trúc, đèn nến, khói hương… tạo nên không khí bí ẩn, thiêng liêng, trang nghiêm.

 

Chùa được làm bằng gỗ lim, cột hiên phiến đá xanh nguyên khối.

àm

 

Leave a Comment